Standardy Ochrony Małoletnich
NZOZ Przychodnia Karmelicka, jako podmiot leczniczy udzielający świadczeń małoletnim pacjentom, wprowadza i stosuje Standardy Ochrony Małoletnich. Dokument określa zasady postępowania personelu służące zapewnieniu dzieciom bezpieczeństwa oraz ochronie ich przed krzywdzeniem.
1. Cel i podstawa prawna
Obowiązek wprowadzenia Standardów Ochrony Małoletnich wynika z ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (tzw. „ustawa Kamilka”), która znowelizowała m.in. ustawę z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich. Standardy obowiązują podmioty prowadzące działalność leczniczą, w których przebywają lub mogą przebywać małoletni. Celem standardów jest ochrona małoletnich pacjentów przed wszelkimi formami krzywdzenia oraz zapewnienie personelowi jasnych procedur reagowania.
2. Definicje
- Małoletni (dziecko) – każda osoba, która nie ukończyła 18. roku życia.
- Personel – osoby zatrudnione w przychodni na podstawie umowy o pracę, umowy cywilnoprawnej lub współpracujące w innej formie (lekarze, pielęgniarki, położne, rejestratorki, personel pomocniczy), a także praktykanci i wolontariusze.
- Krzywdzenie małoletniego – zamierzone lub niezamierzone działanie albo zaniechanie osoby dorosłej, wpływające negatywnie na zdrowie, rozwój fizyczny lub psychiczny dziecka. Obejmuje przemoc fizyczną, psychiczną, wykorzystywanie seksualne oraz zaniedbanie.
- Opiekun dziecka – osoba uprawniona do reprezentacji małoletniego, w szczególności przedstawiciel ustawowy (rodzic) lub opiekun prawny.
3. Zasady bezpiecznych relacji personel – małoletni pacjent
- Personel traktuje każdego małoletniego pacjenta z szacunkiem, uwzględniając jego godność, potrzeby i poczucie bezpieczeństwa.
- Badanie i czynności medyczne wobec małoletniego odbywają się co do zasady w obecności rodzica lub opiekuna, z poszanowaniem intymności dziecka.
- Personel komunikuje się z dzieckiem w sposób dostosowany do jego wieku i możliwości, wyjaśniając przebieg czynności medycznych.
- Niedopuszczalne jest stosowanie wobec małoletniego przemocy fizycznej, psychicznej, poniżania, wyśmiewania ani jakichkolwiek zachowań o charakterze seksualnym.
- Personel nie nawiązuje z małoletnimi pacjentami kontaktów prywatnych wykraczających poza relację medyczną.
4. Rozpoznawanie czynników ryzyka krzywdzenia
Personel medyczny zwraca uwagę na sygnały mogące świadczyć o krzywdzeniu dziecka, w szczególności:
- obrażenia ciała o niejasnym pochodzeniu lub niespójne z podawaną historią urazu,
- zaniedbanie higieniczne, żywieniowe lub zdrowotne,
- nieadekwatne reakcje emocjonalne dziecka, lęk przed opiekunem,
- opóźnione lub zaniechane zgłaszanie się po pomoc medyczną,
- niepokojące relacje między dzieckiem a opiekunem.
5. Procedura interwencji przy podejrzeniu krzywdzenia
- W przypadku podejrzenia krzywdzenia małoletniego członek personelu niezwłocznie informuje kierownika przychodni.
- Z przeprowadzonej obserwacji oraz podjętych działań sporządza się notatkę, którą włącza się do dokumentacji wewnętrznej.
- W sytuacji uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego przychodnia zawiadamia Policję lub prokuraturę (zgodnie z art. 304 Kodeksu postępowania karnego).
- W przypadku zagrożenia dobra dziecka przychodnia może wystąpić z wnioskiem do sądu rodzinnego (na podstawie art. 572 Kodeksu postępowania cywilnego) lub powiadomić ośrodek pomocy społecznej.
- W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia dziecka personel udziela niezbędnej pomocy medycznej i wzywa odpowiednie służby (pogotowie ratunkowe, Policja – nr alarmowy 112).
6. Osoby odpowiedzialne
Za wdrożenie, stosowanie i monitorowanie Standardów Ochrony Małoletnich w NZOZ Przychodnia Karmelicka odpowiada kierownik podmiotu leczniczego. Zgłoszenia dotyczące podejrzenia krzywdzenia małoletniego przyjmuje kierownik przychodni, osobiście lub mailowo na adres nzoz.karmelicka@gmail.com.
7. Przegląd i aktualizacja standardów
Standardy Ochrony Małoletnich podlegają przeglądowi nie rzadziej niż raz na dwa lata oraz każdorazowo w razie zmiany przepisów prawa lub stwierdzenia, że stosowane procedury wymagają korekty. Z przeglądu sporządza się notatkę, a zaktualizowany dokument udostępnia się na stronie internetowej przychodni oraz w jej siedzibie, w miejscu dostępnym dla pacjentów.
Niniejszy dokument udostępniany jest również w wersji skróconej, sformułowanej w sposób zrozumiały dla małoletnich pacjentów.